De hervorming

Hoe zich op Terschelling de tenslotte volledige overgang van het roomskatholicisme naar het protestantisme heeft voltrokken is niet duidelijk. Er zijn wat notities te maken, er is een enkele voorzichtige conclusie te trekken, meer niet.

In 1532 bleek de pastoor van Midsland er ketterse ideeën op na te houden. Er werd een aanklacht van zestien punten tegen hem ingediend. Hij werd samen met een verwante geest, waarschijnlijk de pastoor van Stryp, in de boeien naar Den Haag overgebracht. Voor het Hof echter werden ze vrijgepleit door dezelfde lieden die hen eerst hadden beschuldigd. Cornelis II moest ermee volstaan de beide heren van het eiland te weren.

Doopsgezinde kerk aan de Molenstraat, gezien vanaf de Brandaris.

In de jaren tussen 1551 en 1582 zwierf de wederdoperse predikant Leonaert Bouwens door het hele land, maar voornamelijk door het noorden. Na Leonaert Bouwens bezochten ook andere doopsgezinde predikers met succes Terschelling. Er is een brief bewaard uit 1632 waarin de doopsgezinde Terschellingers aan hun geloofsgenoten in Amsterdam vroegen hen uit hun midden een leraar te zenden. Waren er in de 18e eeuw eerst nog vier doopsgezinde gemeenten, nu zijn deze gecombineerd in één gemeente. Hun 'vermaning' staat in de molenstraat achter de pastorie, onzichtbaar vanaf de straat.